Pelvik taban, pelvik taban disfonksiyonu, idrar kaçırma ve pelvik taban rehabilitasyonu hakkında bilgilendirme.
Pelvik taban; önde Pubis kemiğinden arkada Sakrum (kuyruk sokumu) kemiğine uzanan ince bir katman halindeki kas fibrilleri ve bağ dokunun tümüne denir.
İdrar Yapma (Miksiyon)
Dışkılama (Defekasyon)
Cinsellik (Koitus)
Cinsel fonksiyonda rol alır.
Öksürme/hapşırmada idrar kaçağını engellemek için kasılır.
Pelvik organları destekler ve travmalara karşı korur.
Organların uygun pozisyonda kalmasına yardımcı olur, sarkmaları önler.
İdrar-gaz atılımı ve bağırsak hareketlerine yardımcı olur.
Gebelik süreci ve doğumda bebeğin taşınması/ıkınma mekanizmasında görev alır.
Pelvik taban disfonksiyonu; pelvik taban kaslarının “zayıflığı” anlamına gelir. Bununla beraber ağrı, kas koordinasyon bozukluğu ve kaslarda tonus artışı da disfonksiyon bulgularındandır.
* İdrar kaçırma (inkontinans) en sık görülen problemdir.
Bağırsak semptomları: Fonksiyonel kabızlık, fekal inkontinans, makat ağrıları, rektum/anüste prolapsus (sarkma)
Vajinal semptomlar (organ sarkmaları): Pelvik organ prolapsusu (rahim, mesane sarkmaları)
Cinsel fonksiyon bozukluğu: Cinsel hissiyat kaybı veya vajinal gevşeklik hissi
Ağrı: Pelvik ağrı sendromu
Kullanım azlığı: Düzenli egzersiz yaşam boyu sürdürülmelidir.
Gebelik ve doğum sırasında kas hasarı
Menopozla birlikte hormonal değişiklikler
Yaşla beraber kas tonusunda azalma
Kronik kabızlık (ıkınma), kronik öksürük, obezite gibi durumlar
Pelvik taban egzersizlerinin rolü; kasları güçlendirmek ve gerektiği durumlarda gevşetmektir. Uygun egzersizlerle bazı semptomlarda ameliyata gerek kalmadan önemli düzelme sağlanabilir.
Üriner inkontinans; Uluslararası Kontinans Topluluğu (International Continence Society - ICS) tarafından “sosyal ve hijyenik sorunlara yol açan ve objektif olarak gösterilebilen istemsiz idrar kaçırma” olarak tanımlanmıştır. Kadınlarda yaygın görülür ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebilir.
Yaş
Cinsiyet
Doğum sayısı ve şekli
İlk doğum yaşı
Obezite
Kabızlık
DM (Şeker hastalığı)
Kronik öksürük
Üriner enfeksiyon
Histerektomi, menopoz
1) Stres Tipi: Fiziksel aktivite, hapşırma, öksürme ile istemsiz idrar kaçırma.
2) Urge (Sıkışma) Tipi: Ani ve ertelenemez idrar yapma isteği sonrası kaçırma.
3) Miks Tip: Urge ve stres birlikte (ani sıkışma + öksürme/hapşırma/aktivite ile kaçırma).
4) Devamlı İnkontinans: Sfinkter hasarı gibi nedenlerle normal idrarın yanı sıra az miktarda devamlı kaçırma.
5) Taşma Tipi: İdrarın içeride kalması / artmış idrara bağlı mesanenin tam boşaltılamaması.
6) Enürezis: Uyku sırasında idrar kaçırma (çocuklarda 5 yaş sonrası değerlendirilmelidir).
Sıkışma hissi (Urgency): Ani, ertelenemez idrar yapma hissi
Sık idrar (Frequency): Uyanıkken 8’den fazla idrar
Gece idrara kalkma (Noktüri): Gece 1’den fazla
Suprapubik ağrı
İdrar yaptıktan sonra ağrı
Tam boşaltamama hissi
Nedenler; inme, Parkinson, MS, omurilik yaralanmaları gibi nörolojik olabileceği gibi, mesane enfeksiyonu gibi nedenler de olabilir.
Mesane-Bağırsak eğitimi, kilo kontrolü
Pelvik taban egzersizleri
Biofeedback tedavi
Fonksiyonel elektrik stimülasyonu
Medikal tedavi
Cerrahi tedavi
Pelvik taban kaslarının kuvvetini artırarak yapıların pozisyonunu korumak.
Doğru kas kasılmasını öğretmek için fizyoterapist detaylı değerlendirme yapmalıdır. Otonom sinir sistemi regülasyonu, manuel teknikler ve özel egzersiz programı (Kegel) ile planlama yapılabilir.
Kegel egzersizleri; pelvik taban kaslarını güçlendirmek amacıyla uygulanan egzersizlerdir. Bu kaslar idrar akımını kontrol etmenize yardımcıdır. Kegel egzersizleri, idrar kaçırmanın ameliyatsız ve ilaç kullanmaksızın uygulanan tedavi tekniklerinden biridir.
Egzersizler, pelvik taban eğitimi almış bir fizyoterapist kontrolünde amaca yönelik planlanmalıdır. Fizyoterapist; pelvik taban kaslarının doğru kasılmasını öğretir, ev egzersizleri ve mesane eğitimi konusunda kişiye özel ev programı düzenler.
Son dönemlerde yapılan bazı çalışmalarda Kegel egzersizlerinin idrar kaçırmada işe yaramadığını göstermiştir. Dolayısıyla kegel egsersizlerinin işe yarayıp yaramadığı tartışma halindedir.
Sayfa içeriği bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka doktorunuza/uzmanınıza başvurunuz.